Uciążliwość odorowa na terenie południowo – wschodniej części Krakowa

Urząd Miasta Krakowa oraz inne jednostki i organy związane z ochroną środowiska w ostatnich latach są adresatem interwencji kierowanych przez mieszkańców związanych z uciążliwością odorową na terenie południowo – wschodniej części Krakowa tj. m.in. rejonu Płaszowa i Rybitw. Na przedmiotowym terenie zlokalizowane są zakłady, których charakter działalności często stwarza sytuacje lub warunki, w których uciążliwe zapachy mogą być wydzielane i rozprzestrzeniane tj. zakłady przetwarzające odpady, oczyszczalnia ścieków, zakłady garbarskie.

Aktualnie problem uciążliwości zapachowej nie jest w Polsce normowany odpowiednimi przepisami z zakresu ochrony środowiska. Emisje zapachowe nie są zdefiniowane liczbowo, a ich ocena ma charakter indywidualny i subiektywny. Wobec okresowego pojawiania się uciążliwości zapachowej towarzyszącej stosowanym technologiom dopuszczonym przepisami prawnymi i wydanymi decyzjami administracyjnymi, podnoszony problem wymaga rozwiązań kompleksowych w sferze prawnej. Ponadto eliminacja uciążliwości odorowej  związana jest z modernizacją procesów technologicznych, hermetyzacją obiektów itp. powodujących uciążliwości odorowe, co również powinno być uregulowane prawnie. Prezydent Miasta Krakowa podejmuje działania w celu zmiany obowiązujących przepisów prawa (propozycje zmian legislacyjnych).

Miasto Kraków już od 2017 roku podejmuje działania zmierzające do ograniczenia uciążliwości odorowej na terenie południowo wschodniej części Krakowa. W związku z licznymi interwencjami dot. uciążliwości zapachowej na terenie Płaszowa i Rybitw oraz petycją mieszkańców Krakowa przesłaną do Prezydenta Miasta Krakowa i Wojewody Małopolskiego, która miała na celu wyrażenie sprzeciwu mieszkańców i osób pracujących w południowo – wschodniej części Krakowa wobec uciążliwych zapachów, utrudniających funkcjonowanie w swoim miejscu zamieszkania, pracy czy wypoczynku  (treść dostępna w poniższym linku)

https://www.petycjeonline.com/usunicie_uciliwego_odoru_w_poudniowowschodniej_cz_krakowa?fbclid=IwAR3BRM9mAol-S0R5PErUgGY2SULc1_my_yGoLjTAHN0n22C69BZ-tS8n9Ws

organizowane były spotkania, dla rozwiązania problemu występujących uciążliwości. Dotyczyły one  omówienia zrealizowanych oraz planowanych działań związanych z ograniczeniem i likwidacją uciążliwości zapachowej na terenie Płaszowa i Rybitw. Organizatorem spotkań był Przewodniczący Rady i Zarządu Dzielnicy XIII Podgórze – Jacek Bednarz. Spotkania odbyły się 13.11.2017 r. oraz 28.03.2019r.

W problem zaangażował się również Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa Tadeusz Trzmiel. Organizowane spotkania z udziałem przedstawicieli Wydziału Kształtowania Środowiska UMK (WS UMK), Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie (WIOŚ), Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. (obecnie Wodociągi Miasta Krakowa S.A. -WMK), Straży Miejskiej Miasta Krakowa, Przewodniczącego Rady i Zarządu Dzielnicy XIII Podgórze Jacka Bednarza  pozwoliły na wypracowanie stanowiska w sprawie  działań dot. ograniczenia i likwidacji uciążliwości zapachowej w rejonie Płaszowa i Rybitw.

W dniu 06.09.2018r. odbyło się spotkanie (notatka ze spotkania na FB z aktywnymi załącznikami. https://www.facebook.com/notes/3369826499799821/) w sprawie uciążliwości zapachowych z udziałem przedstawicieli Uniwersytetu Ekonomicznego, WS UMK, WIOŚ, WMK, Straży Miejskiej Miasta Krakowa, Przewodniczącego Rady i Zarządu Dzielnicy XIII Podgórze Jacka Bednarza, Stowarzyszenia Partycypuj oraz grupy ok. 200 mieszkańców. Na spotkaniu omówiono m.in. podejmowane działania dot. ograniczenia uciążliwości odorowych.

W działania dotyczące rozwiazywania problemu związanego z uciążliwością odorową, aktywnie włączyli się mieszkańcy Krakowa prowadząc „Dziennik smrodu dla Krakowa” (https://www.facebook.com/ smrodstopkrakow), którego wpisy są przekazywane również do WMK co pomaga analizować problem odorowy.

 

W 2018r. na zlecenie Gminy Miejskiej Kraków wykonany został przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie „Raport z badań uciążliwości odorowej na terenie południowo – wschodniej części Krakowa”. Uzyskane wyniki pozwoliły na wyodrębnienie 5 obszarów charakteryzujących się podwyższonym poziomem stężeń zapachowych oraz negatywną oceną sensorycznej jakości hedonicznej.

Rys. 1. Sensoryczna ocena intensywności zapachu w okresie od września do listopada 2018 roku.

 

Na rysunku lokalizację przedsiębiorstw oznaczono symbolem liczbowym zgodnie z poniższą listą:

  1. Wodociągi Miasta Krakowa S.A. – oczyszczalnia Płaszów,
  2. SUEZ Małopolska Sp. z o.o.,
  3. Krakowskie Zakłady Garbarskie S.A.
  4. FCC Sp. z o.o.
  5. Kompleks Handlowy Rybitwy
  6. Remondis Kraków Sp. z o.o.
  7. MIKI Recykling Sp. z o.o.

Badania podzielono na cztery etapy:

  • etap I – miał na celu przygotowanie i przeprowadzenie badań społecznych wśród mieszkańców Płaszowa i jego okolic. Etap ten podzielono na trzy zadania: analizę forów internetowych oraz mediów społecznościowych, badania sondażowe oraz spacery badawcze,
  • etap II – polegał na przeprowadzeniu badań terenowych z wykorzystaniem olfaktometra terenowego NasalRangerTM,
  • etap III – to przeprowadzenie badań z wykorzystaniem chromatografu gazowego. Głównym celem pomiaru była analiza jakościowa i ilościowa lotnych związków obecnych w powietrzu,
  • etap IV –to wskazanie działań naprawczych w zakresie ograniczenia uciążliwości zapachowych generowanych przez wytypowane zakłady przemysłowe.

W raporcie uwzględniono trzy typy zakładów: oczyszczania ścieków, garbowania skór oraz przemysł przetwarzania odpadów.

Ponadto w roku 2019 zorganizowane zostały przez WS UMK przy współudziale WIOŚ i Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego spotkania z zakładami powodującymi uciążliwości odorowe. Omawiano możliwości funkcjonowania tych podmiotów gospodarczych w rozbudowywanej wokół dzielnicy mieszkaniowej. W trakcie spotkań przedstawiciele zakładów poinformowali, że podejmują działania w celu modernizacji obiektów dla ograniczenia uciążliwości odorowej oraz deklarują chęć pozostania na przedmiotowym terenie. W efekcie wywieranej presji na usprawnienia technologiczne oraz wzmożonego nadzoru ze strony Straży Miejskiej i WIOŚ część z nich zmniejszyła emisję uciążliwych zapachów. Niemniej jednak zakłady, które nie dysponują środkami na inwestycje, nie zaangażowały się w hermetyzację uciążliwych instalacji.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz zaangażowanie Prezydenta Miasta Krakowa w rozwiązanie uciążliwego problemu Zarządzeniem Nr 735/2019 Prezydenta Miasta Krakowa
z dnia 08.04.2019r. powołany został Zespół Zadaniowy w celu koordynacji działań dla ograniczenia uciążliwości odorowych na terenie południowo – wschodniej części Krakowa.

Skład Zespołu stanowią przedstawiciele:

  • Wydziału Kształtowania Środowiska Urząd Miasta Krakowa,
  • Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie,
  • Wodociągów Miasta Krakowa S.A.
  • Miejskiego Przedsiębiorstwo Oczyszczania Spółka z o.o,
  • Straży Miejskiej Miasta Krakowa,
  • Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego,
  • mieszkańców,
  • Stowarzyszenia „Partycypuj” oraz
  • Radni Miasta Krakowa.

Zadaniem Zespołu jest podjęcie wszelkich możliwych, koniecznych i prawnie dopuszczalnych działań dla ograniczenia uciążliwości odorowej na terenie południowo – wschodniej części Krakowa. Do końca 2020r. odbyło się 5 posiedzeń Zespołu.

W trakcie posiedzeń analizowane są działania podejmowane przez odpowiednie jednostki oraz ustalany plan działań w celu ograniczenia uciążliwości odorowej na przedmiotowym terenie.

W 2019r. została zawarta umowa pomiędzy Anchem Sp. z o.o. Sp. K. , Gminą Miejską Miejską Kraków – Wydziałem Kształtowania Środowiska i Skarbem Państwa – Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Krakowie na przeprowadzenie badań analiz powierza pod kątem występowania w nim związków chemicznych, które mogą powodować uciążliwość odorową przy użyciu urządzenia o nazwie Voice 200Ultra firmy Syft Technologies oraz przedstawienie sprawozdania z wykonanych analiz. Wykonane zostało również opracowanie zawierające interpretację wykonanej analizy powietrza.

Nadzór nad metodykami badawczymi i interpretacją wyników prowadzili pracownicy naukowi Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, specjaliści w zakresie badań jakości powietrza i odorów. Celem przedsięwzięcia było testowanie nowej techniki pomiarowej umożliwiającej dokonywanie szybkich pomiarów w terenie w zakresie niskich stężeń lotnych związków organicznych. Urządzenie wykonuje analizy ilościowe ustalone przed pomiarem grupy substancji. Istnieje duże zapotrzebowanie na tego typu metody pomiarowe, gdyż w porównaniu do obecnie dostępnych metod wykorzystywanych w analizie odorów, czas pomiaru jest znacząco skrócony.

Analiza wyników pomiarów jakości powietrza prowadzonych przy użyciu urządzenia w sposób bezpośredni i z wykorzystaniem worków tedlarowych wykazała, że testowane urządzenie wykazuje się bardzo dużą czułością i wykrywa czasami niskie stężenia związków lotnych, ale wymaga dopracowania szczególnie w zakresie właściwej kalibracji. Powinna ona być przeprowadzona z zastosowaniem związków wzorcowych, dla każdego zdefiniowanego w metodach pomiaru związku. W związku z powyższym odstąpiono od podejmowania dalszych działań w tym zakresie.

Inspekcja Ochrony Środowiska w ramach ustawowych działań prowadzi kontrole oraz inne czynności wobec podmiotów gospodarczych w celu sprawdzenia czy prowadzona przez nich działalność jest zgodna z przepisami prawa. Zgłaszane przypadki uciążliwości odorowych rozpatrywane są w oparciu o istniejące przepisy i możliwości techniczne pozwalające na ich weryfikację. Są one weryfikowane zarówno w trakcie działań kontrolnych, jak również czynności podejmowanych na podstawie art. 10b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Od 2020 roku w trakcie ww. działań i czynności wykorzystywane są również bezzałogowe statki powietrzne. Podczas nalotów dronem realizowanych w ramach czynności podejmowanych w różnych dniach tygodnia i o różnych porach dnia sprawdzane jest m.in. przestrzeganie zasad gospodarowania odpadami. Jednocześnie wskazuje się, że tymczasowy charakter występowania uciążliwości zapachowych oraz ścisłe powiązanie z lokalnymi warunkami meteorologicznymi powodują, że nawet szybko podjęty wyjazd interwencyjny pracowników Inspektoratu stacjonujących w siedzibie WIOŚ w Krakowie nie zawsze potwierdza występowanie uciążliwości odorowych. W związku z powyższym Inspektorat prowadzi również rutynowe wyjazdy interwencyjne w celu weryfikacji wpływających zgłoszeń.

W trakcie tych wyjazdów w pierwszej kolejności inspektorzy WIOŚ weryfikują czy wyczuwalna jest uciążliwość zapachowa w rejonach wskazywanych w interwencjach, które wpłynęły do WIOŚ, a następnie prowadzone są dalsze czynności na terenie podmiotu obejmujące sprawdzenie potencjalnych źródeł uciążliwości zapachowych.

Działania w związku ze zgłaszanymi uciążliwościami zapachowymi w rejonie Płaszowa są podejmowane na bieżąco. Potencjalne źródła uciążliwości zapachowych na tym terenie mogą pochodzić z różnych działalności przemysłowych zlokalizowanych na tym terenie. Są nimi:

  1. Oczyszczalnia ścieków w Płaszowie – Wodociągi Miasta Krakowa S.A. – gdzie możliwe źródła uciążliwości zapachowych mogą być związane z gospodarką ściekową oraz wytwarzaniem i unieszkodliwianiem komunalnych osadów ściekowych. Od 2015 roku WIOŚ przeprowadził 5 kontroli tej działalności, w tym 2 kontrole interwencyjne, związane m.in. z uciążliwościami zapachowymi.
  2. Kompostownia odpadów – SUEZ Małopolska sp. z o .o. – gdzie możliwe źródła uciążliwości zapachowych związane mogą być z przygotowaniem odpadów do kompostowania (rozrywanie worków z odpadami biodegradowalnymi) prowadzeniem procesu kompostowania oraz procesu przesiewania kompostu. Od 2015 roku WIOŚ przeprowadził 9 kontroli przedmiotowego zakładu, w tym 6 kontroli interwencyjnych związanych m.in. z uciążliwością zapachową.
  3. Instalacja MBP – REMONDIS Kraków sp. z o.o. – gdzie możliwe źródła uciążliwości zapachowych związane mogą być związane z magazynowaniem i przetwarzaniem zmieszanych odpadów komunalnych oraz innych odpadów komunalnych. Od 2015 roku WIOŚ przeprowadził 5 kontroli przedmiotowego zakładu, w tym 3 kontrole interwencyjne, związane m.in. z uciążliwościami zapachowymi.
  4. Instalacja MBP – MIKI Recyling sp. z o.o. – gdzie możliwe źródła uciążliwości zapachowych związane mogą być z magazynowaniem i przetwarzaniem zmieszanych odpadów komunalnych oraz innych odpadów komunalnych. Od 2015 roku WIOŚ przeprowadził 6 kontroli przedmiotowego zakładu, w tym 3 kontrole interwencyjne, związane m.in. z uciążliwościami zapachowymi. Ponadto przy tym zakładzie zlokalizowany jest również punkt przeładunku odpadów zielonych eksploatowany przez bliźniaczy podmiot PW MIKI Mieczysław Jakubowski – głównie możliwa uciążliwość zapachowa może być związana z przeładunkiem odpadów zielonych.
  5. Garbarnia – Krakowskie Zakłady Garbarskie S.A. – gdzie możliwe źródła uciążliwości zapachowych związane mogą być z prowadzeniem procesów garbowania, magazynowaniem odpadów wytworzonych w związku z tym procesem oraz oczyszczaniem ścieków. Od 2015 roku WIOŚ przeprowadził 3 planowe kontrole przedmiotowego zakładu.

Łącznie od 2015 roku do dnia dzisiejszego przeprowadzono 28 kontroli przedmiotowych zakładów, w tym 14 kontroli interwencyjnych związanych m.in. ze zgłoszeniami dotyczącymi uciążliwości zapachowych. Kontrole planowe zakładów są typowane m.in. w oparciu o informacje o możliwych nieprawidłowościach w różnych działalnościach. Zatem planowe kontrole zostały wytypowane również w oparciu o występujące zgłoszenia uciążliwości zapachowych w tym rejonie.

Przeprowadzone kontrole wykazywały naruszenia, jednakże nie dotyczyły one występowania uciążliwości zapachowej. Natomiast dotyczyły one nieprawidłowego magazynowania odpadów, wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych bez wymaganego zezwolenia, przekroczenia dopuszczalnej do wytworzenia ilości odpadów, braku zgłoszenia emisji do powietrza z instalacji oraz naruszeń decyzji w zakresie automatyzacji prowadzenia procesów. Każdorazowo po stwierdzeniu naruszeń podejmowano wymagane działania takie jak informowanie właściwego organu oraz wydawanie zarządzeń pokontrolnych.

Oprócz ww. działań kontrolnych przeprowadzono, jak wcześniej wskazano, liczne inne czynności w tej sprawie, w ramach których sprawdzano czy występują uciążliwości zapachowe na wskazywanym terenie. W 2019 roku zrealizowano 74 wyjazdy w teren inne niż kontrolne, a w 2020 roku 65 takich wyjazdów. Ponadto w 2020 roku w trakcie tych wyjazdów prowadzone były również loty bezzałogowym statkiem powietrznym. Wyniki tych działań były wykorzystywane w ramach później prowadzonych kontroli WIOŚ, jednakże nie wykazywały one występowania znacznej uciążliwości zapachowej. Działania te były dokumentowane w notatkach służbowych oraz we wpisach w prowadzonych przez WIOŚ rejestrach.

Wodociągi Miasta Krakowa S.A. podejmują działania inwestycyjne w zakresie ograniczenia uciążliwości odorowej. W ramach modernizacji i rozbudowy Oczyszczalni Ścieków Płaszów zrealizowało między innymi hermetyzację oraz dezodoryzację zagęszczaczy grawitacyjnych osadu, hermetyzację budynku pras oraz budynku Stacji Termicznej Utylizacji Osadów. Zamontowano systemy filtracji powietrza, które oczyszczają ze związków złowonnych powietrze pochodzące z hali stacji zlewnej i zbiornika retencyjnego. Zamontowano system bariery antyodorowej (zraszanie preparatem neutralizującym odory) w rejonie kanału doprowadzającego ścieki oraz punktu zlewnego. Na przełomie 2018 i 2019 roku zhermetyzowano kanał dopływowy, stację krat rzadkich i pompownię główną. Do oczyszczania powietrza złowonnego użyte zostało urządzenie filtrosorpcyjne z węglem aktywnym (zastosowane filtry pozwalają na oczyszczenie ponad 15 tys. m3 powietrza w ciągu jednej godziny). Uruchomienie instalacji spowodowało znaczne, odczuwalne ograniczenie występowania odorów w rejonie kanału dopływowego. Efektem tych działań było znaczące zmniejszenie uciążliwości odorowej w obrębie Oczyszczalni Ścieków Płaszów.

Niemniej jednak nadal aktualny jest problem ujawniony w lipcu i w sierpniu 2018  przez WMK dotyczący poprawności wykonania zamknięć wodnych wpustów ulicznych służących do odwadniania dróg oraz parkingów w rejonie ulic Bagrowa, Lipska, Mały Płaszów, gdzie występują systemy kanalizacji ogólnospławnej. W trakcie przeprowadzonych kontroli w 73 przypadkach stwierdzono niewłaściwe wykonanie zamknięć wodnych wpustów ulicznych służących do odwadniania dróg oraz parkingów. Sprawę przekazano Zarządowi Dróg Miasta Krakowa (ZDMK).

Zgodnie z ustaleniami podjętymi na ostatnim posiedzeniu Zespołu 16.10.2020r. Klimat Energia Gospodarka Wodna (KEGW) wystąpi do wspólnot mieszkaniowych o przebudowę wpustów ulicznych do  właściwego stanu technicznego. W uzasadnionych przypadkach sprawy będą kierowane do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie.

Problem dużej uciążliwości uwidocznił się jesienią 2019 r. i narastał mimo pory zimowej. Zmieniły się także obszary emisji i jej źródła. Tym razem obok emisji zakładowych zwrócono uwagę na możliwość emisji substancji złowonnych z sieci kanalizacyjnej, zarówno ściekowej jak i deszczowej.

Wyspecjalizowane zespoły pracowników WMK wykonały szereg seryjnych pomiarów oraz testów dla różnych rozwiązań, przy próbach dezodoryzacji kolektora bieżanowskiego i koryta pomiarowego między kratami gęstymi i pompownią ścieków. Pomiary wykazały zarówno bardzo wysokie jak też bardzo zmienne stężenia siarkowodoru (od 5 do 800 ppm) wewnątrz kolektora bieżanowskiego, które wymagają zastosowania szczególnych rozwiązań przy dezodoryzacji powietrza zabezpieczających błonę biologiczną. Trudno zakładać, że warunki gazowe panujące w końcowym odcinku kolektora bieżanowskiego w okolicy punktu zlewczego pozostawały bez znaczenia w kontekście możliwej uciążliwości zapachowej.

Przeciwdziałając tym zagrożeniom WMK opracowały w I kwartale 2020r. koncepcję wentylacji i dezodoryzacji kolektora bieżanowskiego i obiektów „starej” części mechanicznej oczyszczalni Płaszów. Dla dezodoryzacji kolektora bieżanowskiego jako docelową, przyjęto technologię biofiltracji na bazie złoża mineralnego. Będzie to biofiltracja na złożu z lawy wulkanicznej. Z uwagi na bardzo wysokie i niestabilne stężenia (stężenie siarkowodoru od 5 – 800 ppm), konieczna jest rozbudowa instalacji w celu zamontowania dodatkowych elementów zabezpieczających przed zniszczeniem błony biologicznej lub przebiciem gazów odorowych. W związku z tym, projektowany będzie trzystopniowy system eliminacji odorów składający się z:

– płuczki chemicznej, wykorzystywanej w razie konieczności,

– biofiltra,

– adsorbera węglowego.

Wydajność projektowanego urządzenia wynosić będzie około 12 000 m3/h, co odpowiada 6 krotnej wymianie powietrza w kolektorze. Z uwagi na duże gabaryty instalacji, konieczność doprowadzenia zasilania (29kW), wykonania fundamentu, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Obecnie prowadzone są prace projektowe. Przewidywany termin realizacji zadania – II połowa 2021.

Jako odrębne zadanie przyjęto hermetyzację i dezodoryzację koryta pomiarowego na ciągu kolektora bieżanowskiego między kratami gęstymi i pompownią ścieków. Obiekt ten był również wskazywany jako „uciążliwy” w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w lipcu 2019r.

Założono wykonanie przykrycia lekkiego z laminatu oraz wykonanie wentylacji i dezodoryzacji. Zamontowana zostanie biofiltracja na złożu z lawy wulkanicznej o wydajności docelowej 3600 m3/h. Realizacja docelowego układu wentylacji i dezodoryzacji przewidywana jest w II połowie 2021 r.

Możliwe są również interwencje doraźne. WMK testowały dozowanie preparatów żelazowych bezpośrednio do kolektora w odległości około 2 km od oczyszczalni ścieków. Testy potwierdziły dużą skuteczność obniżania stężenia siarkowodoru w kanale. Jednakże wysokie koszty reagentów powodują, że takie działania mogą być podejmowane tylko interwencyjnie i wymagają odpowiedniego przygotowania sprzętowego.

Zasadnym byłoby przeprowadzenie w roku 2021 procesu dawkowania preparatów żelazowych w okresie przed domniemanym wzrostem ilości możliwych interwencji odorowych  (np. sierpień – wrzesień). Zastosowanie w tym okresie procesu dezodoryzacji na sieci mogłoby posłużyć ocenie zasadności takiego rozwiązania (korelacji pomiędzy obniżeniem siarkowodoru w sieci, a spadkiem wnoszonych interwencji zapachowych). Okresowe zastosowanie reagentów spełniłoby wymóg działania interwencyjnego.

Podejmowane w roku 2020 działania wykazały, że źródłem odorów może być kanalizacja deszczowa w rejonie ulic: Płk. Dąbka, Brandla, Obrońców Modlina czy Bagrowej. Kanalizacja deszczowa w tym rejonie jest podtapiana, w okresach wysokiego stanu potoku Drwina Długa, który jest odbiornikiem ścieków z kanalizacji opadowej. W dodatku analizy laboratoryjne ścieków z kanalizacji deszczowej wskazują na obecność ścieków bytowych nieznanego pochodzenia. Ekipy WMK w dniach 6-8 października 2020r. przeprowadziły kompleksowe czyszczenie kanalizacji deszczowej w tym rejonie, a następnie wykonały jej inwentaryzację. Stwierdzono bardzo silne zamulenie kanałów (30-90% wypełnienia). Kanały wypłukano i wypompowano ich zawartość. Stwierdzono występowanie niezinwentaryzowanych włączeń odpływów kanalizacji sanitarnej do kanalizacji deszczowej. Podjęto pracę w celu wyjaśnienia każdego z przypadków i ustalenia dalszych działań mających na celu odłączenie dopływu ścieków sanitarnych do kanalizacji deszczowej.

W związku z kwestią występowania podtopień wylotów kanalizacji opadowej oraz stwierdzonych przez WMK nielegalnych włączeń, WIOŚ w Krakowie wystąpił do Miasta Krakowa o dodatkowe informacje w sprawie. Zadania związane z właściwym odwodnieniem miasta realizuje jednostka budżetowa KEGW, która potwierdziła problem podtopień i podjęła czynności w celu pozyskania szczegółowych informacji o nieprawidłowościach na sieci. Wskazano, że wysoki stan na Drwinie Długiej wynika z trzech podpiętrzeń – przy ubezpieczeniach pod obiektami mostowymi na S7 i drodze Kraków-Wieliczka (Brzegi) oraz na ubezpieczeniu gazociągu wysokoprężnego przecinającego potok. Dwukrotnie występowano do organu Polskich Wód o obniżenie lustra wody.

Program ograniczenia uciążliwości zapachowej obiektów gospodarki ściekowej na lata 2021 – 2025 realizowany przez Wodociągi Miasta Krakowa S.A. oraz infografiki stanowią załącznik do informacji.

Podmioty prowadzące działalność na tym terenie w zakresie gospodarowania odpadami, która może być źródłem uciążliwości zapachowych na bieżąco podejmują działania w celu zapobiegania i redukowania tych uciążliwości. Wszystkie te zakłady stosują działania antyodorowe obejmujące m.in. rozpylanie substancji antyodorowych oraz prowadzenie prac mogących być źródłem uciążliwości zapachowej w zależności od warunków atmosferycznych.

MIKI RECYKLING Sp. z o.o. w związku z przedmiotowymi zgłoszeniami podjęła szereg działań w kierunku redukcji uwolnień odorów, które w latach 2007 – 2020 obejmowały:

  • nasadzenie roślinności wysokiej w zachodniej części zakładu wzdłuż drogi ekspresowej S7 (2007-2015),
  • nasadzenie roślinności (tuje) wzdłuż ogrodzenia zakładu,
  • zbudowanie kolejnych hal magazynowych (objętych pozwoleniem budowlanym) celem prowadzenia procesów i magazynowania odpadów przyjmowanych do przetwarzania oraz wytwarzanych w halach (od 2007 roku – obecnie).
  • zastosowanie biofiltracji w procesie biologicznego przetwarzania odpadów – ograniczenie emisji amoniaku, siarkowodoru i innych substancji zapachowych,
  • prowadzenie procesów mechanicznego przetwarzania odpadów w zamkniętej, wentylowanej mechanicznie hali w celu zapobiegania emisjom rozproszonym.

    Ponadto w trakcie prowadzonych działań kontrolnych uzyskano informacje, że Spółka unika prowadzenia magazynowania na zewnątrz gruboziarnistych odpadów z etapów wstępnego przesiewania, ponieważ zawierają one również pewien procent materiałów fermentujących. Frakcja podsitowa magazynowana jest w hali lub bezpośrednio załadowywana do bioreaktora, który na czas załadunku umieszczany jest w hali. W 2020 roku całkowicie zrezygnowano z magazynowania tych odpadów w zewnętrznej strefie buforowej. Spółka zakupiła również specjalne niestacjonarne urządzenie antyodorowe, które ustawione jest najczęściej przy placu dojrzewania stabilizatu. Ponadto w 2019 roku zakład opracował własną technologię wykorzystania biowęgla w kierunku zmniejszenia uciążliwości odorowej. Technologia została objęta wsparciem z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014 – 2020 w ramach poddziałania 3.2.1. Badania na rynek. Technologia jest w fazie inwestycyjnej.

    Spółka ponadto na bieżąco przy przyjęciu odpadów określa czy mogą one powodować uciążliwości zapachowe i po dostarczeniu takich odpadów kieruje je niezwłocznie do przetworzenia. Zmieszane odpady komunalne, które mogą stanowić potencjalne źródło uciążliwości zapachowej są rozładowywane w zamykanej hali magazynowo-produkcyjnej.

    Prowadzenie procesu stabilizacji tlenowej odpadów jest monitorowane i sterowane na podstawie pomiarów temperatury i wilgoci, a materiał filtracyjny w biofiltrze w którym oczyszczane są gazy z tego procesu jest wymieniany raz na pół roku. Prowadzone procesy przerzucania stabilizatu na placu dojrzewania są prowadzone po sprawdzeniu warunków pogodowych m.in. w zakresie kierunku wiatru – w przypadku niekorzystnych warunków nie są prowadzone te procesy.

    Dodatkowo Spółka prowadzi ciągły monitoring odorów (organoleptycznie oraz poprzez pomiar certyfikowanym urządzeniem), jak również prowadzone jest rozpylanie środka antyodorowego za pośrednictwem przystosowanej do tego celu armatki.

    Planowane do wdrożenia przez Spółkę MIKI RECYKLING działania związane ze zmniejszeniem uciążliwości odorowych przedstawiają się następująco:

    • zastosowanie biowęgla dodawanego do odpadów (frakcji podsitowej) przed procesem biostabilizacji – od dnia 17.08.2022 r.
    • magazynowanie odpadów potencjalnie odorotwórczych (które obecnie magazynuje się na placach, poza halą) w zamkniętym magazynie lub pod zadaszeniem – od dnia 17.08.2022r.
    • zadaszenie kontenerów z biofiltrami i wykonanie emitorów punktowych z procesu stabilizacji tlenowej – od 17.08.2022 r.,
    • wprowadzenie recyrkulacji gazów odlotowych w procesie biologicznego przetwarzania odpadów – od 17.08.2022 r.,
    • zorganizowanie przesiewania stabilizatu pod zadaszeniem – od dnia 17.08.2022 r.

    Spółka SUEZ Południe Sp. z o.o. w ramach prowadzonych działań antyodorowych w dniu 5.10.2020r. oddała do użytkowania kurtynę antyodorową która zapobiega wydostawaniu się na zewnątrz kompostowni lotnych substancji zapachowych. Instalacja dezodoryzacji mokrej polega na zasadzie oczyszczania powietrza metodą reakcji cząsteczek odorowych ze składnikami aktywnymi preparatu. System zamgławiania składa się z zespołu dysz wytwarzających lekką mgłę 8-12 mikronów, który wypuszcza obłoki mikroskopijnych kropelek powstałych z mieszaniny wody i preparatów antyodorowych. Tak zdyspergowany roztwór odorowy posiada ogromną zdolność wychwytywania cząstek odorowych a następnie ich neutralizowania. Linia zamgławiająca z dyszami jest instalacją całoroczną i została ona zamontowana po obrębie miejsc magazynowania odpadów na łącznym dystansie 170 m.

    Obecnie Spółka stosuje środki ODOR CONTROL 110 oraz FRP 11 p, które dedykowane są do kompostowni odpadów.

    WIOŚ podjął również decyzję o przekazywaniu do WMK (od września 2019 r.), z zachowaniem wymogów ochrony danych osobowych, zgłoszeń wpływających do WIOŚ o występowaniu uciążliwości zapachowych celem ich inwentaryzacji, analizy i podejmowania przez spółkę działań rozpoznawczych. W wyniku przekazanych informacji przedsiębiorstwo przeprowadziło m.in. następujące działania:

    W związku z otrzymanym zgłoszeniem dotyczącym uciążliwości odorowych w rejonie ul. Przewóz 32K, 40 służby techniczne WMK dokonały sprawdzenia przedmiotowego problemu. Podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono wadliwy system syfonów na wpustach ulicznych (szt.6) w rejonie ul. Przewóz 34a, 34, 39. Powyższa informacja została przekazana do ZDMK. Ponadto potwierdzono w tym rejonie nieprzyjemny zapach w kolektorze nie będącym w eksploatacji WMK. Dodatkowo stwierdzono, że nieruchomość ul. Przewóz nr 40d posiada wadliwy system syfonów na odwodnieniu tarasów jak również na instalacji wewnętrznej przy budynku, co może być przyczyną uciążliwości zapachowych w powyższym rejonie. Służby technicznie WMK profilaktycznie wyczyściły kolektor w rejonie ul Przewóz 40, 40d.

    W związku ze zgłoszeniem mieszkańców dot. uciążliwości odorowych w rejonie ul. Polonijnej 7 służby techniczne WMK przeprowadziły kontrolę gospodarki wodno-ściekowej w powyższym rejonie. Podczas kontroli nie stwierdzono uciążliwości zapachowych. Jednocześnie w rejonie skrzyżowania ul. Okólna / ul. Polonijna kolektor kanalizacji sanitarnej został wyczyszczony profilaktycznie.

    Straż Miejska Miasta Krakowa objęła systematyczną kontrolą  Kompleks Handlowy zlokalizowany przy ul. Półłanki w zakresie zbierania i pozbywania się odpadów. Dokonała monitoringu zakładów emitujących uciążliwości odorowe z użyciem drona. Materiał filmowy zarejestrowany w marcu, maju, lipcu i listopadzie 2020 r. zgodnie z ustaleniami przekazano do analizy do WS UMK. Po analizie przedmiotowych materiałów  przez WS UMK przekazywane są one do WIOŚ w Krakowie celem podjęcia interwencji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości występujących na terenie zakładów. W roku 2019 strażnicy Oddziału IV Podgórze Straży Miejskiej Miasta Krakowa przeprowadzili kontrole gospodarki odpadami na terenach nieruchomości w ilości 389 w zakresie nieczystości ciekłych i 1116 w zakresie nieczystości stałych oraz w roku 2020 nieczystości ciekłe 203 kontrole i nieczystości stałe 509 kontroli. W roku 2019 podczas kontroli ujawniono 297 nieprawidłowości, a w roku 2020 148. W roku bieżącym oraz latach następnych Straż Miejska nadal będzie prowadzić kontrole w zakresie prawidłowości gospodarki odpadami na terenach nieruchomości oraz loty dronem.

    Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw posiadacz odpadów w terminie do 05.03.2020r. winien złożyć wniosek o zmianę posiadanych decyzji w zakresie odpadów, w przeciwnym wypadku powyższe decyzje w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów wygasną. Urząd Marszałkowski Departament Środowiska przy rozpatrywaniu wniosków przedkładanych w związku z nowelizacją ustawy o odpadach poddaje szczegółowej analizie warunki prowadzonej działalności zakładów w celu ograniczenia uciążliwości odorowej. Po złożeniu kompletnego wniosku wszczynane jest postępowanie administracyjne, w ramach którego  przeprowadzana jest kontrola Straży Pożarnej, kontrola WIOŚ i Urzędu Marszałkowskiego oraz uzyskiwana jest opinia Starosty.

    Z danych przedstawianych na bieżąco przez Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego wynika, że wg stanu na 26.11.2020r.  dwa zakłady wskazane jako uciążliwe – WMK oraz MIKI Recykling Sp. z o.o. w Krakowie  uzyskały już decyzję dostosowawcze. Jeden zakład nie złożył wniosku w części dotyczącej przetwarzania odpadów i w tym zakresie decyzja wygasła z mocy prawa. Dla dwóch zakładów wszczęto postępowanie a kolejne  dwa wezwano do uzupełnienia  wniosku.

     

    PRZYCZYNY WYSTĘPUJĄCYCH UCIĄŻLIWOŚCI

     

    Ustalenia kontroli podejmowanych przez WIOŚ i  innych kompetentnych organów kontrolnych oraz uzyskane informacje dają podstawę do wyciągnięcia następujących wniosków:

    • na obszarze objętym sporządzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu ,,Nowe Miasto” znajdują się zakłady stwarzające uciążliwość odorową, której znaczące ograniczenie wymaga dużych nakładów inwestycyjnych, głównie na modernizację linii technologicznych, hermetyzacji obiektów itp. w celu ograniczenia uciążliwości odorowych, lub też przeniesienie zakładów wymienionych w ww. informacji w inne obszary miasta, w znacznym oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej lub poza miasto Kraków,
    • blisko połowę sieci kanalizacji odprowadzającej ścieki do oczyszczalni Płaszów stanowi kanalizacja ogólnospławna, co nie zapewnia stabilnej jakości odprowadzanych ścieków, na co wskazują, występujące okresowo duże stężenia siarkowodoru, mogące powodować negatywne odczucia odorowe,
    • dodatkowym źródłem odorów może być podtopienie kanalizacji deszczowej w rejonie ulic: Płk. Dąbka, Brandla, Obrońców Modlina czy Bagrowej oraz nielegalne włączenia do niej kanalizacji sanitarnej,
    • źródłem odorów mogą być niepoprawnie wykonane zamknięcia wodne wpustów ulicznych służących do odwadniania dróg oraz parkingów w rejonie ulic Bagrowa, Lipska, Mały Płaszów, Przewóz, gdzie występują systemy kanalizacji ogólnospławnej,
    • dodatkowy wpływ na odczucie uciążliwości zapachowej mogą mieć wadliwie wykonane syfony na instalacjach wewnętrznych przy budynkach / tarasach budynków, stanowiących własność–wspólnot / spółdzielni mieszkaniowych.

     

     

    Zrealizowane przez jednostki i zakłady działania ograniczają uciążliwości odorowe występujące na przedmiotowym terenie. Ponadto planowane do realizacji dalsze zadania będą miały wpływ na poprawę komfortu życia mieszkańców. Rozważa się również możliwość przeniesienia najbardziej uciążliwych zakładów z tego rejonu, np. w obszary miasta, w znacznym oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej lub poza miasto Kraków.

    Ograniczenie uciążliwości odorowej na przedmiotowym terenie jest konieczne i pilne jednakże jest to problem skomplikowany zarówno pod względem prawnym, jak                      i technologicznym.

    Na przedmiotowym terenie od wielu lat zlokalizowane są zakłady, których charakter działalności często stwarza sytuacje lub warunki, w których uciążliwe zapachy mogą być wydzielane i rozprzestrzeniane.  Należy mieć również na uwadze fakt, że modernizacja  procesów technologicznych, hermetyzacja obiektów itp. powodujących uciążliwości wymaga nakładów finansowych i ich realizacja nie zawsze może nastąpić w trybie natychmiastowym.

    Miasto Kraków, działając poprzez spółki i jednostki miejskie, w tym Wodociągi Miasta Krakowa S.A., Zarząd Dróg Miasta Krakowa, Klimat, Energia i Gospodarka Wodna, Straż Miejską  wychodząc naprzeciw mieszkańcom podejmuje i będzie podejmowało wiele zadań w tym zakresie niemniej jednak w celu wyeliminowania przyczyn powstających uciążliwości  wymagane jest również zaangażowaniem innych właściwych podmiotów. Ponadto nadal kontynuowana będzie współpraca z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Krakowie, Urzędem Marszałkowskim  i mieszkańcami Krakowa, celem ograniczenia uciążliwości odorowych.

    [ESC] lub kliknij