Występowanie osuwisk

Osuwiska znajdują się na terenie całej Polski, lecz zdecydowana ich większość – ponad 95 %, jest zlokalizowana na południu kraju, na obszarze karpackim, czemu sprzyja budowa geologiczna podłoża a także znaczne deniwelacje, tzn. różnice wysokości pomiędzy najwyżej i najniżej położonym punktem na danym terenie.

Łączna ilość rozpoznanych osuwisk w Polsce to obecnie prawie 100 tysięcy. Natomiast na terenie Krakowa stwierdzono dotychczas 385 osuwisk (według stanu na koniec II kwartału 2025 r.).

Oprócz osuwisk już rozpoznanych, w granicach miasta Krakowa wyznaczono także 135 terenów zagrożonych ruchami masowymi, czyli obszarów znajdujących się obecnie poza osuwiskiem, gdzie możliwe są ruchy masowe w przyszłości.

Spośród wszystkich rozpoznanych osuwisk na terenie Krakowa 175 sklasyfikowano jako osuwiska nieaktywne, czyli takie w obrębie których nie obserwowano i nie udokumentowano objawów aktywności w ciągu co najmniej ostatnich 50 lat.

Pozostałe 210 osuwisk to:

• osuwiska aktywne – będące w ciągłym ruchu lub których objawy aktywności występowały w trakcie prowadzenia rejestracji albo w ciągu co najmniej ostatnich 5 lat
• osuwiska okresowo aktywne – w obrębie których objawy aktywności występowały w nieregularnych odstępach czasu w ciągu ostatnich 50 lat.

W obrębie miasta Krakowa wyróżnić możemy 3 główne rejony koncentracji obszarów osuwisk tj.:

• tereny położone na południe od Autostrady A4. Najwięcej osuwisk znajduje się
  w południowej części miasta w granicach osiedli: Swoszowice, Zbydniowice, Wróblowice, Rajsko, Kosocice, Soboniowice, Sidzina i Bieżanów (okolice Wzgórza Kaim),
• rejon zachodniej i północno – zachodniej części miasta tj. obszar Wzgórza św. Bronisławy
  i Lasu Wolskiego – okolice osiedli Zakamycze, Chełm, Przegorzały, Salwator, Wola Justowska
  i Bielany.
• tereny położone w rejonie os. Zesławice i Wzgórz Krzesławickich.

Atlas osuwisk Miasta Krakowa

Publikacja w formie Atlasu osuwisk Miasta Krakowa została opracowana przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Wójcika i wydana na zlecenie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa (obecnie Wydział Środowiska, Klimatu i Powietrza).

Wydawnictwo to stanowi kompendium wiedzy na temat osuwisk rozpoznanych w Krakowie. Jest także swoistym podsumowaniem historii badań ruchów masowych ziemi, występujących na terenie naszego miasta. Głównym celem tej publikacji jest podniesienie świadomości osuwiskowej mieszkańców Krakowa, inwestorów oraz geologów, badających i dokumentujących podłoże, po to aby w zbiorowej pamięci społecznej utrzymać wspomnienie katastrofy osuwiskowej, jaka dotknęła nasz kraj, a w szczególności Polskę południową, w tym także Kraków w roku 2010. W jej wyniku uszkodzeniu lub całkowitemu zniszczeniu uległa część dróg i budynków w południowej części miasta, rejonie Nowej Huty a także w okolicy zrębów Bramy Krakowskiej.