Wycinka drzew – pytania i odpowiedzi

• Mapa – gdzie znaleźć?

Do każdej z procedur związanych z wycinaniem drzew jest potrzebna mapa z zaznaczeniem drzew przeznaczonych do wycinki. Brak mapy jest brakiem formalnym, więc Urząd będzie jej wymagał.

Jeżeli wycinka jest związana z planowaną inwestycją, która wymaga pozwolenia na budowę, to drzewa należy zaznaczyć na sporządzonym na podkładzie mapy klauzulowanej projekcie zagospodarowania działki lub terenu, wykonanym przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, (w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane).

W pozostałych przypadkach wymagania formalne do mapy są znacznie niższe. Wystarczy nawet odręczny rysunek, ale ważne jest, żeby określić położenie drzewa w stosunku do granic ewidencyjnych nieruchomości. Do tego celu  najlepiej wykorzystać podkład mapy ewidencyjnej. Podkład taki może być stary, ale ważne jest, żeby był aktualny w części dotyczącej działki, z której są usuwane będą drzewa. Można również skorzystać z internetowych serwisów mapowych, udostępniających dane ewidencyjne np.:

https://www.geoportal.gov.pl/

https://geodezja.krakow.pl/

https://msip.krakow.pl/

Mapę można wydrukować z jednego z tych serwisów i zaznaczyć na niej drzewa objęte postępowaniem. Można również zaznaczyć te drzewa w dowolnym programie graficznym, a następnie wykorzystać ten plik jako załącznik do sprawy załatwianej elektronicznie.

• Numer działki ewidencyjnej – jak ustalić?

Aby Urząd mógł rozpatrzyć Twój wniosek, musisz podać dane nieruchomości, na której rośnie drzewo. Poprawne oznaczenie działki na terenie Miasta Krakowa składa się z numeru działki, numeru obrębu i jednej z czterech jednostek ewidencyjnych: Krowodrza, Nowa Huta, Śródmieście lub Podgórze. (np. dz. 125 obr. 15 Krowodrza). Podanie niepełnych lub nieaktualnych danych, uniemożliwiających jednoznaczne zidentyfikowanie nieruchomości będzie skutkowało wezwaniem do uzupełnienia tej informacji. Sprawdź dokładnie numer działki, zwłaszcza jeżeli były po sąsiedzku prowadzone jakieś prace geodezyjne. Jeżeli np. część Twojej działki została wywłaszczona pod poszerzenie drogi publicznej, to pozostała część na pewno zmieniła numer ewidencyjny. Posługuj się nowym, aktualnym numerem.

Na formularzach WS-5 i WS-6 znajduje się miejsce na wpisanie adresu nieruchomości. Zachęcamy do podawania tej informacji łącznie z numerami działek, bo pozwala to na skorygowanie ewentualnych błędów pisarskich np. w numerze obrębu.

Pamiętać należy, że nieruchomość może składać się z kilku działek ewidencyjnych, których własności mogą się od siebie różnić. Podanie samego adresu, bez określenia numeru działki, może być zatem niewystarczające i niepotrzebnie przedłuży postępowanie administracyjne.

Numer działki można znaleźć w księdze wieczystej nieruchomości, na nakazie płatniczym podatku gruntowego lub ustalić za pomocą internetowych serwisów mapowych np.:

https://www.geoportal.gov.pl/

https://geodezja.krakow.pl/

https://msip.krakow.pl/

Osoby składające podanie w siedzibie Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK na os. Zgody 2, mogą również liczyć na pomoc pracowników Referatu Ochrony Zieleni w tym zakresie.

• Chcę usunąć drzewo, ale nie znam gatunku – czy muszę się na tym znać?

Składając podanie w trybie „Zgłoszenia” nie ma obecnie konieczności podawania nazw gatunkowych, ani obwodów pni. W trybie „Wniosku” taki obowiązek spoczywa na wnioskodawcy. Nazwa gatunkowa składa się z nazwy rodzajowej oraz epitetu gatunkowego np.: dąb szypułkowy, brzoza brodawkowata, bez czarny itp. W pewnych przypadkach (np. klony), ustalenie właściwego gatunku jest kluczowe dla określenia wymagalności uzyskania zezwolenia (różne graniczne obwody pnia dla różnych gatunków rodzaju klonu Acer).

Pomocne w rozpoznaniu właściwego gatunku mogą być aplikacje internetowe, które posiada większość współczesnych telefonów komórkowych. Dają one z reguły dobre wyniki, ale warto sprawdzić, czy rozpoznany gatunek na pewno występuje w naszej strefie klimatycznej.

Jeżeli stan drzewa wyklucza możliwość rozpoznania (np. martwy pień pozbawiony kory) i nie mamy żadnej wiedzy o jego gatunku, to należy wpisać we wniosek informację, że jest to drzewo nieokreślonego (niemożliwego do ustalenia) gatunku.

Pamiętaj – nie jest wstydem pomylić nazwę gatunkową, pracownik Referatu Ochrony Zieleni ma wykształcenie dendrologiczne i ewentualnie ją skoryguje, ale prawo wymaga podawania nazwy gatunkowej we wniosku, więc musisz spróbować ją określić.

• Na jakiej wysokości mierzy się drzewa?

Obecne przepisy przewidują dwie różne wysokości pomiaru drzewa. Do określenia czy dane drzewo wymaga zezwolenia na usunięcie, potrzebny jest obwód pnia na wysokości 5 cm nad ziemią. Standardowo opisuje się natomiast drzewa podając tzw. obwód na wysokości pierśnicy, czyli 130 cm. Jest to również obwód, wykorzystywany do naliczania opłat za usuwane drzewa.

Można się spotkać również z obwodem mierzonym na wysokości 100 cm. Jest to parametr stosowany na szkółkach drzew, używany do klasyfikacji wielkości sadzonki. Z obwodem na tej wysokości spotkasz się w decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, pod warunkiem posadzenia drzewa w zamian. Minimalny obwód nowo sadzonego drzewa będzie określony właśnie na wysokości 100 cm. Pracownik szkółki, na której będziesz kupował sadzonkę, powinien po tym parametrze dobrać właściwy materiał.

• Chcę usunąć drzewo, które kiedyś zostało posadzone w granicy z działką sąsiada – czy to coś zmienia?

Drzewa są składowymi nieruchomości na których rosną, wiec należą do właścicieli działek. Do oceny ważne jest, czy drzewo wyrasta wyłącznie z jednej z działek, czy na poziomie gruntu pień (odziomek) przechodzi również na działkę sąsiada. Nawet jeżeli drzewo na wyższej wysokości przechodzi na działkę sąsiada, ale wyrasta wyłącznie z Twojej działki, to jest ono Twoją własnością i nie potrzeba udziału sąsiada w formalnościach urzędowych. Jeżeli natomiast drzewo na poziomie gruntu rośnie na działce Twojej i sąsiada, to potrzeba będzie zgoda sąsiada na jego usunięcie.

Uwaga! W zależności od formy własności działki Twojej i sąsiada, może to mieć wpływ na wybór właściwej procedury. Jeżeli jesteś osobą fizyczną i mógłbyś załatwić sprawę w trybie „Zgłoszenia”, ale sąsiednia nieruchomość jest własnością np. firmy, to musisz złożyć podanie w formie „Wniosku o wydanie zezwolenia”. Podobnie będzie, jeżeli sąsiednia nieruchomości ma nieuregulowany stan prawny. Pamiętaj również że podstawą są granice działek ewidencyjnych, a nie te wynikające np. z przebiegu ogrodzenia.

• Dostałem decyzję zezwalającą na usunięcie drzewa z obowiązkiem nasadzenia zastępczego, ale nie mogę znaleźć takiego w szkółce, co zrobić?

Decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa z warunkiem nasadzenia, określa precyzyjnie termin w jakim należy posadzić drzewo, miejsce, gatunek i obwód pnia. Jeżeli z różnych względów nie jesteś w stanie wypełnić tego obowiązku, to możesz spróbować zmienić tę decyzję. Zwróć się do Urzędu z wnioskiem o zmianę decyzji i określ co chcesz zmienić a swój wniosek uzasadnij. Pamiętaj, żeby zrobić to przed posadzeniem lub zakupem nowego drzewa. Prawdopodobnie nie będzie problemu z drobną zmianą gatunku, ale może być problem jeżeli warunkiem było posadzenia drzewa gatunku rodzimego w terenie o znaczeniu przyrodniczym, a będziesz chciał posadzić w tym miejscu drzewo bardziej pasujące do zwartej zabudowy miejskiej. Zmniejszenie obwodów nowo sadzonych drzew raczej nie będzie możliwe, chyba ze zaproponujesz zwiększenie ilość sadzonych drzew. Zmiana miejsca sadzenia również będzie problemem, chyba że wskażesz nieruchomość w bezpośrednim sąsiedztwie lub wykażesz okoliczności uniemożliwiające posadzenie, które nie były znane wcześniej. Jeżeli samowolnie zmienisz warunki nasadzeń, mogą one nie zostać zaakceptowane przez Urząd, więc nie ryzykuj.

• Chciałbym przyciąć znacznie koronę drzewa, ale go nie usuwać. Czy potrzebuję zezwolenie na przycięcie korony drzewa?

Przepisy prawa nie przewidują wydawania zezwoleń na przycinanie drzew, więc wniosek o zezwolenie na przycinkę nie będzie rozpatrywany. Prace w koronach drzew nie mogą prowadzić do usunięcia więcej niż 30% korony. W ten procent nie wliczają się gałęzie suche lub obłamane. Zdarza się natomiast, że usunięcie większej części korony, zamiast całego drzewa ma pewne uzasadnienie. W przypadku wierzb ich ogławianie pozwala na ich obecność w krajobrazie przez wiele lat, chociaż nie pozostaje bez wpływu na procesy zachodzące wewnątrz pnia. Chcąc wykonać taki zabieg, należy jednak uzyskać zezwolenie na wycięcie drzewa (lub dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia). Drzewo, które posiada uzgodnioną z Urzędem wycinkę, może zostać ścięte całkowicie lub być formowane w dowolny sposób. W niektórych przypadkach decyzje zezwalające na usunięcie drzewa zawierają wskazanie, że drzewo należy pozostawić w formie bezpiecznego „świadka”, czyli przeważnie martwego pnia o wysokości nie powodującej zagrożenia (np. 3-4 m), jako miejsca bytowania ptaków dziuplastych.

• Kiedy jest potrzebne zezwolenie na usunięcie drzew – najważniejsze informacje.

Konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew wynika z Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody. Od dnia jej uchwalenia była ona kilkukrotnie zmieniana. Zgodnie z tą ustawą chronione są wszystkie drzewa, ale istnieje szereg przypadków, w których nie trzeba uzyskiwać żadnej formy uzgodnienia z Urzędem (nie trzeba składać wniosku o wydanie zezwolenia, ani zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa). Do najistotniejszych w mieście wyjątków należą w tym zakresie:

1. Drzewa o obwodach pni mniejszych niż określone w ustawie:
   1. 80 cm – dla drzew gatunków topola (Populus sp.), wierzba (Salix sp), klon jesionolistny (Acer negundo), klon srebrzysty (Acer saccharinum)
   2. 65 cm – dla drzew gatunku kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum), robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia), platan klonolistny (Platanus acerifolia).
   3. 50 cm – dla pozostałych gatunków.
2. Drzewa owocowe – z wyjątkiem drzew rosnących na publicznych terenach zielonych oraz terenach zabytkowych. Za drzewa owocowe uważa się drzewa, których owoce są przeznaczone do bezpośredniego spożycia.
3. Drzewa usuwane w ramach akcji ratunkowej przez służby powołane do ratowana życia lub mienia.
4. Drzewa, które się wywróciły lub drzewa, których pnie uległy złamaniu w wyniku czynników naturalnych (wiatr, śnieg, itp.)

UWAGA! Zanim usuniesz takie drzewo Urząd musi potwierdzić, że kwalifikuje się ono do uznania za „wywrot” lub „złom” wg definicji ustawowej i sporządzić z tego protokół. Nie wypełniaj żadnego wniosku, ale poinformuj Wydział Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK o takim zdarzeniu. Wyślij na adres e-mail wydziału: ws.umk@um.krakow.pl zdjęcia tego drzewa, podaj jego lokalizację i dane do kontaktu oraz numer telefonu.

5. Krzewy:
   1. Krzewy rosnące na nieruchomościach będących własnością osób fizycznych, jeżeli są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej – bez żadnych dodatkowych warunków dotyczących powierzchni tych krzewów i ich gatunków.
   2. Krzewy ozdobne, rosnące na terenach urządzonych pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków – bez względu na powierzchnię jaką zajmują.

UWAGA – nie dotyczy to terenów zabytkowych, pasów drogowych, dróg publicznych i publicznych terenów zielonych.

1. Krzewów rosnących w skupinach o powierzchni mniejszej niż 25m² – bez względu na gatunek i miejsce występowania.

UWAGA – o tym czy roślina jest drzewem czy krzewem decyduje definicja ustawowa. Klasyfikacja jest często utrudniona przy gatunkach żywotników (Thuja sp.), cisów (Taxus sp.), jałowców (Juniperus sp.) itp. Również rośliny powszechnie określane jako krzewy mogą występować w formie piennej (np. bez lilak Syringa vulgaris). O drzewie mówimy  kiedy roślina ma pień (zdrewniały pęd główny) lub kilka pni oraz koronę. Krzewami natomiast są rośliny posiadające wiele równorzędnych zdrewniałych pędów nie tworzących pnia ani korony.