Redukcja hałasu – działania

Najbardziej uciążliwym dla mieszkańców źródłem dźwięku w Krakowie jest hałas drogowy. Proponowanie działań skutecznie obniżających ten rodzaj hałasu, szczególnie w warunkach miejskich, stanowi obecnie jeden z największych problemów ochrony środowiska. W wielu sytuacjach dostępne działania naprawcze nie mogą być zastosowane z uwagi na ograniczenia techniczne, technologiczne lub organizacyjne. Należy podkreślić, że całkowite wyeliminowanie oddziaływania akustycznego z miast jest niemożliwe. Niemniej przedstawiono poniżej przykładowe środki i działania, których celem jest redukcja nadmiernego oddziaływania hałasu (przede wszystkim drogowego). Przedstawiono środki zarówno techniczne, jak i organizacyjne.

Środki administracyjno-organizacyjne mogą mieć charakter lokalny tzn. dotyczyć pojedynczych obiektów, fragmentów ulic itd. lub globalny tzn. obejmować swoim zasięgiem znacznie większy obszar (osiedle, dzielnicę) lub nawet cały obszar miasta. Materiałem wyjściowym przy określaniu dostępnych technologii w zakresie ograniczenia hałasu były publikacje, które definiują sposoby oceny oraz metody ochrony środowiska przed większością niekorzystnych oddziaływań. Wychodząc z tradycyjnego spojrzenia na ochronę przed nadmiernym hałasem, wyróżniamy trzy strefy: strefę emisji (miejsce powstawania hałasu),strefę rozwiązań ochronnych i strefę imisji (miejsce odbioru hałasu) [1]

 

W każdej z powyższych stref jest możliwe proponowanie różnych działań mających na celu ograniczenie hałasu. Przykładem może być odpowiednie strefowanie zabudowy w nowoprojektowanych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, które może zawczasu zapobiec uciążliwości związanej z ponadnormatywnym poziomem hałasu.

Prawidłowe strefowanie zabudowy polega na odpowiednim układzie przestrzennym, w którym sąsiadują ze sobą obszary o konkretnych funkcjach. Podstawowe zasady strefowania:

  • oddalanie zabudowy wymagającej ochrony akustycznej od źródeł hałasu oraz zmienność parametrów tej zabudowy (intensywności, wysokości itp.),
  • ekranowanie źródeł hałasu zabudową niewymagającą ochrony akustycznej,
  • wprowadzanie zwartej zieleni izolacyjnej i kształtowanie rzeźby terenu,
  • wprowadzanie ekranów akustycznych w pasach drogowych (tylko w ostateczności).

 

Przykładowe strefowanie wokół tras komunikacyjnych:

  • Strefa I – do planów zagospodarowania przestrzennego wprowadza się zapisy o wymaganej realizacji ekranów akustycznych i zwartej zieleni izolacyjnej o różnorodnej strukturze gatunkowej, wprowadzanie sztucznych nasypów ziemnych lub zagłębianie trasy komunikacyjnej w stosunku do otaczającego terenu,
  • Strefa II – elementy komunikacji lokalnej i dojazdowej wraz ze strefami parkingowymi służącymi obsłudze terenów otaczających, obiekty działalności gospodarczej i usługowej oraz składy niewymagające ochrony akustycznej ze znaczącym udziałem zieleni towarzyszącej,
  • Strefa III – lokalizacja strefy akustycznie chronionej (zabudowa mieszkaniowa) – w zależności od poziomu hałasu, do planów wprowadza się linie zabudowy oddalające budynki mieszkalne od źródła hałasu oraz stosowne zabezpieczenia akustyczne np. w postaci dźwiękochłonnych przegród budowlanych, ekranów, potrójnych szyb okiennych, a także poprzez usytuowanie budynków, określenie ich wysokości lub intensywności zabudowy oraz udziału zieleni towarzyszącej,
  • Strefa IV – lokalizacja strefy zamieszkania wymagająca ochrony akustycznej oraz strefy wypoczynku i rekreacji wraz z terenami cennymi przyrodniczo.

 

Umiejscawianie zabudowy mieszkaniowej w znacznej odległości od ciągów komunikacyjnych jest najprostszą metodą ochrony przed hałasem. Niestety tego typu rozwiązania są prawie niemożliwe do zrealizowania na terenach silnie zurbanizowanych (miasta).

Lokalizowanie w pierwszej linii zabudowy obiektów niechronionych akustycznie pozwala na zabezpieczenie budynków mieszkalnych położonych dalej. W przypadku braku takich możliwości należy stosować na obiekcie podlegającym ochronie, przeźroczyste ekrany, które znajdują się w pewnej odległości przed elewacją (ok. 1m).

W strefie emisji dźwięku mogą być stosowane następujące metody i środki ochrony przed nadmiernym hałasem drogowym:

  • Ograniczanie prędkości ruchu,
  • Upłynnienie ruchu,
  • Stosowanie nawierzchni cichych oraz utrzymanie odpowiedniego stanu nawierzchni drogowych,
  • Projektowanie odpowiedniego pochylenia podłużnego drogi,
  • Obniżanie hałaśliwości pojazdów (konstrukcja pojazdu, silnik, opona),
  • Metody związane z lokalizacją drogi i jej otoczeniem (rozwiązania sytuacyjne i wysokościowe względem obiektów i obszarów chronionych, ukształtowanie przekroju poprzecznego ulicy),
  • Metody związane z organizacją ruchu (sterowanie ruchem, ograniczenia czasowe, koncentracja ruchu na określonych połączeniach, uspokojenie ruchu – prędkość pojazdów, liczba pojazdów ciężkich, zachowanie kierowców – styl jazdy, „progi akustyczne”)
  • Metody i środki ochrony przed nadmiernym hałasem drogowym w strefie imisji dźwięku:
  • Stosowanie urządzeń zlokalizowanych na drodze fali dźwiękowej pomiędzy źródłem hałasu a odbiorcą: ekranów akustycznych w postaci konstrukcji typu ściana, wałów (ekrany) ziemnych, kombinacji ekranów ziemnych z ekranami akustycznymi, zabudowy niemieszkalnej mającej na celu ochronę budynków mieszkalnych, pasów zieleni izolacyjnej,
  • Metody i środki związane z lokalizacją i odpowiednim ukształtowaniem budynku oraz jego izolacją przed oddziaływaniami akustycznymi:
  • Lokalizowanie budynków mieszkalnych w odpowiedniej odległości od tras komunikacyjnych,
  • Zmiana przeznaczenia funkcji budynku,
  • Wykonanie budynków z zaprojektowanymi ekranami na elewacji,
  • Domknięcia (ekrany) ścian szczytowych dla budynków zlokalizowanych prostopadle w stosunku do drogi.

Osobną grupę działań naprawczych, które mogą być stosowane w Krakowie stanowią zadania związane z edukacją społeczną. Jednym ze sposobów jej realizacji mogą być konsultacje społeczne przeprowadzane m.in. w ramach opracowywania programów ochrony środowiska przed hałasem. Zadania te powinny koncentrować się na:

  • Promocji komunikacji zbiorowej,
  • Promocji komunikacji rowerowej i rozwoju sieci ścieżek rowerowych oraz dążeniu do włączenia jej do systemu komunikacji miejskiej,
  • Promocji i edukacji w zakresie alternatywnych form wykorzystania samochodów (carsharing, carpooling):
  • Promocji pojazdów „cichych” – elektrycznych i hybrydowych
  • Udziale mediów w konsultacjach społecznych i edukacji, które powinny pełnić rolę „tłumacza”,
  • Promocji właściwego planowania przestrzennego uwzględniającego zagrożenia hałasem – strefowanie funkcji zabudowy,
  • Promocji innych metod ochrony przed hałasem, niż ekrany akustyczne.

Kraków w niektórych dziedzinach propagowania „EKO – zachowań” ma już sporo doświadczeń i sukcesów. Przykładem jest udział w latach 2005-2009 w Programie Civitas-Caravel. Ważne jest, by działania te zapoczątkowane w tym programie, były dalej realizowane i poszerzane, ponieważ w odniesieniu do wielu tego typu działań z zakresu edukacji, wyniki są widoczne za kilka lub nawet kilkanaście lat. Innym przykładem może być Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu oraz Europejski Dzień bez Samochodu. Kraków uczestniczy w tych wydarzeniach corocznie.

Należy tu także wspomnieć o projektach:

  • VeloCitta – mający na celu propagowanie systemów samoobsługowych wypożyczalni rowerów publicznych typu bike-sharing i zwiększenie liczby ich użytkowników m.in. poprzez innowacyjne kampanie.
  • PUSH & PULL – mający na celu poprawę warunków mobilności miejskiej poprzez działania w zakresie zarządzania przestrzenią parkingową.

Nie wszystkie z powyżej wymienionych metod i środków ochrony przed hałasem mogą być bezpośrednio stosowane w dużych miastach takich jak Kraków. Część z nich może mieć natomiast bardzo duży wpływ na zmniejszenie oddziaływania akustycznego przy założeniu respektowania odpowiednich zasad przez mieszkańców miasta.

[ESC] lub kliknij